Kościół pw. Świętej Trójcy

Żeliszew Podkościelny 28, 08-130 Kotuń

Szlak: Drewniane Skarby Mazowsza, pętla: Pętla warszawska wschodnia

Kościół pw. Świętej Trójcy
Widok ogólny kościoła/fot. Maria Dębek
Następny

Opis


Informacje podstawowe

Współrzędne GPSGPS: N 52.138513, E 22.008945

Telefon256420607


HistoriaHistoria

Nazwa miejscowości Żeliszew pojawia się po raz pierwszy w dokumencie pisanym w 1476 r. Wymieniony jest w nim ówczesny właściciel "Nobilis Boguslaus Nyewczacz de Moschny alias Zelyschewo".

Jak wynika z dokumentów, …

Drewniane skarby Mazowsza - szlak drewnianej architektury sakralnej.

Mazowsze jest niezwykle bogate w przykłady sakralnego budownictwa drewnianego. Na terenie województwa odnotować można ponad 200 godnych uwagi obiektów.

Na obecnym etapie realizacji projektu "Skarbiec Mazowiecki - szlaki turystyczne obiektów sakralnych w Warszawie i na Mazowszu" pragniemy  zachęcić do odwiedzenia i poznania wybranych obiektów.

Na Mazowieckim Szlaku Drewnianej Architektury Sakralnej, któremu nadajemy nazwę Drewniane skarby Mazowsza, będziecie Państwo mogli zwiedzić aż 67 niezwykłych obiektów. Są to w większości mało znane i, choćby z tego powodu, rzadko odwiedzane kościoły i kaplice. Przy typowaniu obiektów braliśmy pod uwagę przede wszystkim ich historię, walory architektoniczne, rolę w lokalnym i ponadlokalnym życiu religijnym. Znajdujące się na szlakach świątynie pozwalają zapoznać się z różnorodnymi, zmieniającymi się w ciągu wieków, formami ich rozplanowania, kształtowania bryły, czy też wyposażenia i zdobienia wnętrza.

Na szlaku Drewniane skarby Mazowsza umieszczone zostały drewniane obiekty sakralne, podzielone na 6 tzw.  pętli: ciechanowską(14 obiektów), ostrołęcką (11), płocką (14), siedlecką (9), warszawską-wschodnią (8) i warszawską-zachodnią (10). W przygotowaniu - pętla radomska (7)

Dla zainteresowanych materiałami drukowanymi wydaliśmy miniprzewodnik "Drewniane skarby Mazowsza" z mapą.


Nazwa miejscowości Żeliszew pojawia się po raz pierwszy w dokumencie pisanym w 1476 r. Wymieniony jest w nim ówczesny właściciel "Nobilis Boguslaus Nyewczacz de Moschny alias Zelyschewo".

Jak wynika z dokumentów, kościół w Żeliszewie istniał już w 1. poł. XVI w., gdyż w 1540 r. otrzymał od biskupa poznańskiego prawo do pewnych odpustów. W 1603 r. kościół "był z drzewa... i zawierał w sobie trzy ołtarze murowane".Świątynia ta prawdopodobnie spłonęła podczas najazdu szwedzkiego w połowie XVII w.

Parafia w Żeliszewie pw. Świętej Trójcy została utworzona w 1769 r. Dokonało się to wskutek starań i fundacji dziedzica dóbr Żeliszew Marcjana (Martyniana) Grzybowskiego, podkomorzego liwskiego, a wzięto pod uwagę "duże odległości do kościoła oraz oddzielenie rzeką i bagnami Kostrzynia i Świdnicy". Parafię tę wydzielono z parafii wodyńskiej, oleksińskiej i niwińskiej.

Mimo że w owym czasie w Żeliszewie istniał kościół "z dobrego y zdrowego drzewa na podmurowanych w koło fundamentach, gontami pobity do połowy zewnątrz tarcicami heblowanemi okożuchowany", w 1770 r. rozpoczęto budowę nowej świątyni. Było to związane ze wzrostem znaczenia kościoła jako świątyni parafialnej. Kamień węgielny pod budowę położono na wiosnę, a już w grudniu tego samego roku dokonano poświęcenia i wejścia do kościoła z nabożeństwami. Przez następne lata trwało jeszcze wyposażanie świątyni. Uroczysta konsekracja odbyła się 19 października 1777 r. Pierwszym proboszczem parafii, który prowadził budowę był ks. Gaspar Jan Glinka.

Kościół istniejący obecnie to właśnie ten wystawiony w 1770 r. Był on restaurowany: przed 1845 r. po zniszczeniach z okresu powstania listopadowego, w latach 90. XIX w., a także gruntownie przebudowany na początku XX w. W wyniku tych prac uzyskał wyraźną formę neogotycką.

Kolejny remont przeprowadzono w 1950 r.

W latach 1904-1906 nastąpił podział parafii. Powstała wówczas parafia mariawicka, która istnieje w pobliskim Żeliszewie Dużym.


Drewniane Skarby Mazowsza


Drewniane skarby Mazowsza - szlak drewnianej architektury sakralnej.

Mazowsze jest niezwykle bogate w przykłady sakralnego budownictwa drewnianego. Na terenie województwa odnotować można ponad 200 godnych uwagi obiektów.

Na obecnym etapie realizacji projektu "Skarbiec Mazowiecki - szlaki turystyczne obiektów sakralnych w Warszawie i na Mazowszu" pragniemy  zachęcić do odwiedzenia i poznania wybranych obiektów.

Na Mazowieckim Szlaku Drewnianej Architektury Sakralnej, któremu nadajemy nazwę Drewniane skarby Mazowsza, będziecie Państwo mogli zwiedzić aż 67 niezwykłych obiektów. Są to w większości mało znane i, choćby z tego powodu, rzadko odwiedzane kościoły i kaplice. Przy typowaniu obiektów braliśmy pod uwagę przede wszystkim ich historię, walory architektoniczne, rolę w lokalnym i ponadlokalnym życiu religijnym. Znajdujące się na szlakach świątynie pozwalają zapoznać się z różnorodnymi, zmieniającymi się w ciągu wieków, formami ich rozplanowania, kształtowania bryły, czy też wyposażenia i zdobienia wnętrza.

Na szlaku Drewniane skarby Mazowsza umieszczone zostały drewniane obiekty sakralne, podzielone na 6 tzw.  pętli: ciechanowską(14 obiektów), ostrołęcką (11), płocką (14), siedlecką (9), warszawską-wschodnią (8) i warszawską-zachodnią (10). W przygotowaniu - pętla radomska (7)

Dla zainteresowanych materiałami drukowanymi wydaliśmy miniprzewodnik "Drewniane skarby Mazowsza" z mapą.