Kościół pw. św. Krzyża

Drogiszka, 09-458 Niedzbórz

Szlak: Drewniane Skarby Mazowsza, pętla: Pętla ciechanowska

  • Widok ogólny
  • Ołtarz główny
  • Wnętrze
  • Wnętrze
Następny

Komentarze i materiały użytkowników


Podziel się materiałami lub linkami do tego obiektu

Aby przesyłać materiały dotyczące obiektów trzeba być zalogowanym!
LogowanieZaloguj się

Komentarze użytkowników 0

Twój komentarz będzie pierwszy. Zapraszamy Cię do wyrażenia swojej opinii!

Twój komentarz

Aby dzielić się opiniami nt poszczególnych obiektów trzeba być zalogowanym!
LogowanieZaloguj się

Opis


Informacje podstawowe

województwo mazowieckie, powiat pułtuski, gmina Świercze

diecezja płocka, dekanat nasielski


Współrzędne GPSGPS: N 52.951171, E 20.381746


KalendarzWydarzenia

6 sierpnia

Odpust - Święto Przeminienia Pańskiego

Kościół pw. św. Krzyża  - Drogiszka

HistoriaHistoria

Trudno tak od razu trafić do kościółka w Drogiszce, usytuowanego na wzniesieniu w lesie, za wsią. Ale komu już się to uda, ten będzie miał okazję zobaczyć sanktuarium Świętego Krzyża, …

ArchitekturaArchitektura

Zapewne w pierwszej wersji, kiedy powstawała kaplica, obiekt składał się tylko z nawy i dobudowanego do niej od wschodu prezbiterium. Dopiero w późniejszych latach w przedłużeniu prezbiterium dostawiono zakrystię, natomiast …

ZabytkiZabytki

W tym pozostającym na uboczu kościółku wyposażenie przedstawia się dość skromnie. Wewnątrz znajduje się tylko
 
  • Nie będący zabytkiem ołtarz główny, w którego środkowej części umieszczony jest współczesny krucyfiks, w górnej …

W otoczeniuW otoczeniu

Drewniany kościółek usytuowany jest poza wsią, na leśnym wzniesieniu, otoczony cennymi okazami starodrzewu (lipy drobnolistne, dęby szypułkowe, sosny pospolite). Teren parku kościelnego, ukształtowanego w XIX w. ma ponad 5 hektarów …

Daty historyczneDaty historyczne

1413 r. - Po raz pierwszy wzmiankowana jest wieś Drogiszka (jako Drogiska).
1598 r. - W miejscu dzisiejszego kościoła istnieje krzyż, pod którym ludzie z okolicznych parafii modlili się …

Na szlakuNa szlaku

Kościół w Drogiszce jest jednym z 14 obiektów usytuowanych na "pętli ciechanowskiej" Szlaku Drewnianej Architektury Sakralnej na Mazowszu. W jego sąsiedztwie znajdują się kolejne kościoły drewniane, należące do tej samej …

Drewniane skarby Mazowsza - szlak drewnianej architektury sakralnej.

Mazowsze jest niezwykle bogate w przykłady sakralnego budownictwa drewnianego. Na terenie województwa odnotować można ponad 200 godnych uwagi obiektów.

Na obecnym etapie realizacji projektu "Skarbiec Mazowiecki - szlaki turystyczne obiektów sakralnych w Warszawie i na Mazowszu" pragniemy  zachęcić do odwiedzenia i poznania wybranych obiektów.

Na Mazowieckim Szlaku Drewnianej Architektury Sakralnej, któremu nadajemy nazwę Drewniane skarby Mazowsza, będziecie Państwo mogli zwiedzić aż 67 niezwykłych obiektów. Są to w większości mało znane i, choćby z tego powodu, rzadko odwiedzane kościoły i kaplice. Przy typowaniu obiektów braliśmy pod uwagę przede wszystkim ich historię, walory architektoniczne, rolę w lokalnym i ponadlokalnym życiu religijnym. Znajdujące się na szlakach świątynie pozwalają zapoznać się z różnorodnymi, zmieniającymi się w ciągu wieków, formami ich rozplanowania, kształtowania bryły, czy też wyposażenia i zdobienia wnętrza.

Na szlaku Drewniane skarby Mazowsza umieszczone zostały drewniane obiekty sakralne, podzielone na 6 tzw.  pętli: ciechanowską(14 obiektów), ostrołęcką (11), płocką (14), siedlecką (9), warszawską-wschodnią (8) i warszawską-zachodnią (10). W przygotowaniu - pętla radomska (7)

Dla zainteresowanych materiałami drukowanymi wydaliśmy miniprzewodnik "Drewniane skarby Mazowsza" z mapą.


Trudno tak od razu trafić do kościółka w Drogiszce, usytuowanego na wzniesieniu w lesie, za wsią. Ale komu już się to uda, ten będzie miał okazję zobaczyć sanktuarium Świętego Krzyża, a z pobliskiego źródełka zaczerpnąć wody, której przypisuje się uzdrowicielską moc i która m.in. pomaga przy chorobach oczu. Jeśli zaś trafi tu 6 sierpnia (święto Przemienienia Pańskiego) lub 14 września (święto Podwyższenia Krzyża Świętego) będzie mógł wziąć udział w największych odpustach, jakie odbywają się na północnym Mazowszu.
 
Po raz pierwszy Drogiszka pojawia się na kartach historii w roku 1413. Wówczas mieszkańców Drogiski - jak się wówczas nazywała wieś - okradli mieszczanie z Niborka, czyli dzisiejszej Nidzicy, która wówczas była miastem na terenie Państwa Krzyżackiego, położonym niedaleko granicy z Mazowszem. Przez kolejne lata zmieniali się właściciele wsi, aż w XVI w. Drogiszka trafiła w ręce rodziny Narzymskich.
 
W połowie XVII w. jej kolejnym właścicielem został Mikołaj Narzymski, dworzanin królewski, rotmistrz wojsk koronnych, późniejszy chorąży płocki i podkomorzy płocki (od 1678 r.). Właśnie on jest fundatorem istniejącego do dzisiaj kościołka, który został zbudowany jako kaplica, zapewne pomiędzy 1635 a 1644 r. Kaplica powstała na terenie, gdzie według miejscowej legendy pod koniec XVI w. młynarzowi, który mieszkał przy kościele w Niedzborzu, ukazał się św. Franciszek i wskazał, gdzie ma postawić krzyż. Wkrótce w to miejsce, znajdujące się niedaleko Drogiszki, zaczęli przybywać okoliczni mieszkańcy, aby się tutaj modlić, a fakt ten potwierdza wizytacja z 1598 r. Szczególnie licznie wierni przybywali na święto Znalezienia Krzyża (4 maja), Przemienienia Pańskiego (6 sierpnia) i Podwyższenia Krzyża (14 września).
 
W aktach wizytacyjnych z 1776 r. kaplica jest już nazwana "kościółkiem św. Rocha", jednak nie wiadomo, kiedy zmieniono jego wezwanie na obecnie używane. Kościółek pw. Świętego Krzyża przetrwał do naszych czasów i nadal aktualne są słowa, które napisano o nim w 1890 r. w "Przeglądzie Katolickim": "Jak przed wiekami, tak i dzisiaj na 6 sierpnia, czyli na odpust Przemienienia Pańskiego, do tej niewielkiej świątyni ciągną wielotysięczne rzesze wiernych". Dlatego dzisiaj Drogiszka jest nazywana Sanktuarium Podwyższenia Świętego Krzyża.
Zapewne w pierwszej wersji, kiedy powstawała kaplica, obiekt składał się tylko z nawy i dobudowanego do niej od wschodu prezbiterium. Dopiero w późniejszych latach w przedłużeniu prezbiterium dostawiono zakrystię, natomiast od zachodu dobudowano wieżę na planie kwadratu, zwieńczoną blaszanym hełmem. O ile wieża została wzniesiona w konstrukcji słupowo-ramowej, to już cała reszta jest konstrukcji zrębowej, z zewnątrz oszalowana i wzmocniona lisicami.
 
Nad nawą, prezbiterium i zakrystią znajdują się oddzielne dachy dwuspadowe, nad dwoma ostatnimi częściami przechodzące w wielopołaciowe. Wszystkie pokryte są gontem. Nad końcową częścią nawy umieszczono kwadratową wieżyczkę na sygnaturkę.
 
Ciekawe rozwiązanie - rzadko spotykane na Mazowszu, bardziej kojarzące się z sobotami przy świątyniach małopolskich - zastosowano przed wejściem głównym do kościoła. Jest ono poprzedzone obszernym podcieniem, którego konstrukcja wspiera się na 12 słupach.
 
Skromne wnętrze nakryte jest wspólnym dla nawy i prezbiterium stropem belkowym, tzw. nadsiębitką.
W tym pozostającym na uboczu kościółku wyposażenie przedstawia się dość skromnie. Wewnątrz znajduje się tylko
 
  • Nie będący zabytkiem ołtarz główny, w którego środkowej części umieszczony jest współczesny krucyfiks, w górnej części obraz "Przemienienie Pańskie".
  • Manierystyczne tabernakulum z 1. poł. XVII w. (a więc pochodzące z czasów budowy kaplicy).
  • Od zachodu chór muzyczny, wsparty na dwóch słupach.
Drewniany kościółek usytuowany jest poza wsią, na leśnym wzniesieniu, otoczony cennymi okazami starodrzewu (lipy drobnolistne, dęby szypułkowe, sosny pospolite). Teren parku kościelnego, ukształtowanego w XIX w. ma ponad 5 hektarów powierzchni.
  • Na przełomie XX i XIX w. wokół kościoła pojawiło się kilka nowych obiektów: zbudowano zadaszony ołtarz polowy, postawiono krzyż, a pomnikiem upamiętniono 400-lecie udokumentowania kultu (1598-1998).
  • Na terenie przylegającym do kościoła została zbudowana Droga krzyżowa z 14 krzyżami-stacjami, mierzącymi po kilka metrów wysokości.
  • Niedaleko drewnianej świątyni znajduje się źródełko z wodą, któremu od wieków wierni przypisują cudowną moc. Ma ona m.in. być doskonałym lekiem na choroby oczy.
  • Obok źródełka na wysokim kamiennym postumencie znajduje się krzyż, pochodzący z 1889 r.
1413 r. - Po raz pierwszy wzmiankowana jest wieś Drogiszka (jako Drogiska).
1598 r. - W miejscu dzisiejszego kościoła istnieje krzyż, pod którym ludzie z okolicznych parafii modlili się w święto Podwyższenia Świętego Krzyża i na św. Franciszka.
1. poł. XVII w. - Wybudowanie drewnianej kaplicy (zapewne pomiędzy 1635 a 1644 r.).
1827 r. - W Drogiszce jest 14 domów i 174 mieszkańców.
1881 r. - "Kaplica katolicka z dwoma odpustami" w Dorgiszce należy do parafii w Żurominku Kapitulnym (diecezja płocka).
1881 r. - We wsi jest 59 domów i 211 mieszkańców.
2006 r. - Drogiszka stanowi filię parafii w Niedzborzu, który należy do dekanatu strzegowskiego diecezji płockiej. 
Kościół w Drogiszce jest jednym z 14 obiektów usytuowanych na "pętli ciechanowskiej" Szlaku Drewnianej Architektury Sakralnej na Mazowszu. W jego sąsiedztwie znajdują się kolejne kościoły drewniane, należące do tej samej pętli:
  • Lekowo - miejscowość położona 14 km na południowy-wschód od Drogiszki (dojazd przez Niedbórz), z kościołem parafialnym pw. św. Stanisława, pochodzącym z lat 1772-1773.
  • Malużyn - miejscowość położona 24 km południowy-wschód od Drogiszki (dojazd przez Niedzbórz, Chotum i Młock), z kościołem parafialnym pw. św. Wojciecha, pochodzącym z XV/XVI w. (murowane prezbiterium) i z 1780 r. (drewniana nawa).
  • Strzegowo - miejscowość położona 7 km na południowy-zachód od Drogiszki (dojazd przez Niedzbórz i Pokrytki), z dawnym kościołem parafialnym pw. św. Anny, pochodzącym z lat 1755-1756.
  • Żurominek Kapitulny - miejscowość położona 5 km na północny-zachód od Drogiszki (dojazd przez Ignacewo), z kościołem parafialnym pw. św. Stanisława, pochodzącym z 1754 r.